zwartekat

Ik heb niets te verbergen...

Privacy in de Grondwet

» Veel mensen delen deze mening. Het is een vaak gehoord argument vr de invoering van nieuwe systemen en regels die de privacy van de mensen aantasten. Sommige mensen willen daar eigenlijk alleen maar mee zeggen dat ze niks op hun kerfstok hebben. Anderen zijn echt van mening dat ze echt niks te verbergen hebben. Het is hoe dan ook een gevaarlijke uitspraak, want iedereen heeft wat te verbergen. Namelijk, zijn of haar privacy, een recht dat grondwettelijk is vastgelegd. Als dan de privacy van de burgers in Nederland verder afbrokkelt door maatregelen als preventief fouilleren en het opslaan van vingerafdrukken in een centrale database, vinden velen dat niet zo erg. Je hebt immers niets te verbergen en op dit moment is dat misschien ook wel waar. Bovendien gaan deze maatregelen vaak de criminaliteit tegen en zorgen ze voor meer gemak in het dagelijks leven. In de rest van deze tekst probeer ik uit te leggen waarom het argument "Ik heb toch niets te verbergen?" nogal rammelt als het om privacy gaat.

Heb je echt niets te verbergen?
Vind je het ook prima, dat je elk moment van de dag door de politie op straat kan worden staande gehouden om gefouilleerd te worden? En laat je de deur van het toilet altijd openstaan? Of hangen je bankafschriften en medisch dossier aan het prikbord, zodat iedereen mee kan lezen? Het lijkt me sterk. Veel mensen hebben wel wat te verbergen, of in ieder geval de mening dat sommige dingen priv zijn. Bovenstaande zaken gaan eigenlijk niemand behalve jouzelf wat aan en dus ook de overheid niet.

Als jij niets te verbergen hebt, waarom wil de overheid dan wel steeds meer over jou weten?
De belangrijkste reden die de overheid geeft voor het in de gaten houden van haar burgers, is de veiligheid. De overheid draait daarbij de zaken steeds meer om, je lijkt bij voorbaat al verdachte te zijn. Je vingerafdrukken worden afgenomen. Je wordt op straat regelmatig op camera opgenomen en je kan op sommige plekken zonder reden gefouilleerd worden. Uiteraard heb je ook je legitimatie bij je, want dat is verplicht. Gevolg van deze maatregelen is dat iedere burger tegenwoordig als een verdachte wordt behandeld. Het voordeel is dat iedereen bij de politie bekend is en bij een misdrijf makkelijk opgepakt kan worden.
Maar dit zijn wel overdreven opsporingsmethoden om een handjevol criminelen op te pakken. Slimme criminelen ontduiken deze maatregelen of maken er zelfs misbruik van, door bijvoorbeeld een identiteit te stelen. Het gevolg hiervan is dat er nog meer regels komen die de privacy van de burger inperken. Wie zijn privacy opgeeft voor veiligheid, zal uiteindelijk geen van tween meer hebben.

Ik heb niets te verbergen als...
Het is beter om dan te zeggen: "Ik heb niets te verbergen als iedereen verstandig en respectvol met mijn gegevens omgaat." Helaas is het nooit honderd procent zeker dat jouw gegevens met respect behandeld zullen worden. Het is namelijk ook onduidelijk hoelang jouw gegevens worden bewaard en wie daartoe in de toekomst allemaal toegang krijgt. Als je ze eenmaal hebt afgegeven, heb je geen controle meer over wat er met jouw gegevens gebeurt.

De technologie
Informatie over de burger wordt tegenwoordig op computers opgeslagen. Dan hebben we het niet over een pc, maar over een netwerk van computers met ingewikkelde software, waar alleen experts verstand van hebben. Hier ligt eigenlijk een beetje het probleem. Experts moeten afwegingen maken over wat er allemaal in de software en computers gebeurt. Controle hierop is lastig, omdat maar weinigen weten hoe de complexe computersystemen werken. De burger heeft hier geen weet van, maar draagt hiervan wel de consequenties.

Daar komt nog bij dat "computers niet liegen", als een computer iets zegt, kun je er van uit gaan dat het waar is. Gebruikers en beheerders van databases hebben een grenzeloos vertrouwen in computertechnologie, maar dat is niet helemaal terecht. Computers kunnen verbanden leggen tussen databases en daaruit conclusies trekken. Wanneer echter de gegevens in de database niet kloppen, legt de computer verkeerde verbanden. Zelfs als de gegevens in het computersysteem wel juist zijn, kan er nog van alles misgaan.

Stel dat je toevallig dezelfde reis hebt geboekt als een crimineel bij jou in de straat, die door de geheime dienst in de gaten wordt gehouden. Een computer zal hier gelijk melding van maken wanneer de passagierslijst naast de gegevens van de crimineel wordt gelegd. Een computer maakt namelijk ook van toevalligheden een regel. Dit kan de burger in vervelende situaties brengen. Zo kan het zijn dat je uitkering gestopt wordt, je in een risicogroep valt volgens de AIVD of zelfs als verdachte bestempeld kan worden van een misdaad. En het is de burger die dan het tegendeel moet bewijzen. Dat druist in tegen wat we in onze rechtspraak gewend zijn, namelijk dat de aanklager moet bewijzen dat jij schuldig bent.

Conclusie
Of je iets te verbergen hebt is uiteindelijk niet relevant. Door toevallige omstandigheden kun jij als verdachte worden bestempeld, enkel omdat je op de verkeerde tijd op de verkeerde plaats was bijvoorbeeld. Op dat moment moet jij als burger je gaan verantwoorden tegenover justitie, alleen omdat je toevallig in de buurt was. De bewijslast wordt steeds verder omgedraaid, elke Nederlandse burger wordt als verdachte behandeld.

Daar komt nog bij dat je niet weet wie in de toekomst controle krijgt over jouw gegevens. Als je jouw gegevens eenmaal afgegeven hebt, is dit in veel gevallen niet meer terug te draaien. Het zal niet de eerste keer in de geschiedenis zijn, als zulke gegevens op een vreselijke manier misbruikt gaan worden.

web analytics market